Wat zijn Opioïden / Opiaten?


De groep opioïden omvat elk type drug/medicijn dat op opioïdereceptoren in de hersenen werkt. Er is vaak verwarring over de termen opioïden en opiaten. Simpel uitgelegd: onder opioïden vallen alle natuurlijke en synthetische drugs en medicijnen die zijn afgeleid van de opiumpapaver. Opiaten zijn een subgroep van opioïden, deze producten zijn altijd plantaardig en dus van nature afkomstig van de opium papaverplant.

De farmaceutische technologie is tegenwoordig zo ver gevorderd dat elk opiaat synthetisch geproduceerd kan worden. Zodat onderscheid tussen beide groepen eigenlijk niet meer van toepassing is, daarom gebruiken wij op deze website over het algemeen opioïden. De opioïden groep omvat dus bepaalde soorten pijnstillers, maar ook illegale drugs, zoals heroïne

Het opioïde receptorsysteem

Opioïden binden zich aan opioïde receptoren die het centrale zenuwstelsel onderdrukken waardoor de communicatie tussen de hersenen en je lichaam vertraagt. Dit zorgt er b.v. voor dat de ademhaling en hartslag vertragen. Opioïde receptoren stimuleren daarnaast ook de afgifte van dopamine, wat leidt tot gevoelens van plezier en pijnverlichting.

Als de ademhaling en hartslag tot een bepaald punt vertragen, kan iemand uiteindelijk zelfs stoppen met ademen. Een opioïde overdosis kan dus overlijden (en andere verwondingen) tot gevolg hebben. Hulp bij een overdosis bestaat uit reanimatie en naloxon toediening. Naloxon bindt zich ook aan opioïde receptoren, maar heeft het tegenovergestelde effect. Het blokkeert namelijk de receptoren om zich aan andere opioïden te hechten.

Hoe worden ze gebruikt?

Opioïden kunnen op verschillende manieren worden gebruikt:

  • Opioïde-gebaseerde medicijnen worden meestal in tabletvorm geslikt.
  • Substitutiebehandeling bestaat o.a. in vloeibare en tabletvorm en wordt meestal oraal gebruikt door het product onder de tong op te lossen
  • Heroïne wordt meestal geïnjecteerd, maar ook gesnoven of gerookt.

Bekende opioïden

lees verder onder de foto

Wat zijn opioïden?

Het gebruik van drugs brengt altijd risico met zich mee. Het is belangrijk om voorzichtig te zijn bij het nemen van elk type drug of medicijn.

Medicijnen

Veel voorkomende soorten opioïde-gebaseerde medicijnen zijn codeïne (b.v. Ibuprofen), fentanyl, morfine, oxycodon, buprenorfin, methadon en tramadol. Ze werken in principe op dezelfde manier als alle andere opioïden, met als belangrijkste functie het verlichten van pijn. Op opioïden gebaseerde medicijnen worden meestal voorgeschreven door artsen. Maar sommige opioïden met een lage sterkte zijn gewoon zonder recept te kopen.

Veel mensen realiseren zich niet dat veel medicijnen die worden voorgeschreven voor pijnverlichting verslaving kunnen veroorzaken. Als deze medicijnen overmatig worden gebruikt of gecombineerd worden met andere middelen zoals alcohol of benzodiazepinen, kunnen ze dus ook een overdosis veroorzaken.

Heroïne

Heroïne is een opiaat, wat betekent dat het een natuurlijk voorkomende stof van de opiumpapaver is. De stof komt voor als een wit poeder of bruine, stugge kristallen, die zeer goed oplosbaar zijn in water. Diacetylmorfine werd eind 19e eeuw ontwikkeld door de Duitse geneesmiddelenfabrikant Bayer, die in 1898 de merknaam “Heroïne” registreerde voor de stof. Bayer promootte heroïne aanvankelijk als een niet-verslavend(?) alternatief voor morfine in hoestdranken.

Substitutie behandelingen

Methadon en buprenorfine zijn opioïde-gebaseerde medicijnen die worden gebruikt om verslaving aan heroïne of andere opioïden te behandelen. Ook wel bekend als farmacotherapie of opiaat vervangende therapie. Deze behandeling wordt voorgeschreven door artsen om mensen met een verslaving te helpen hun gebruik te verminderen of te stoppen. Deze producten worden gebruikt om hunkeren (graving) en ontwenningsverschijnselen te behandelen. Methadon wordt ook gebruikt bij pijnbestrijding na hartaanvallen, trauma en chirurgie.

Naloxon

Naloxon is geclassificeerd als een opioïde omdat het zich bindt aan opioïde receptoren, maar het werkt op de tegenovergestelde manier dan de meeste opioïden. Naloxon blokkeert de binding van opioïden aan de receptoren en kan een overdosis opioïden binnen enkele minuten omkeren. Het heeft niet hetzelfde effect als andere opioïden en veroorzaakt geen gevoelens van pijnverlichting en plezier.

Naloxon is alleen bruikbaar om overdoseringen van andere opioïden om te keren en heeft geen effect op overdoses vanwege alcohol, benzodiazepines, stimulerende of hallucinogene middelen.

Effecten van opioïden

Opioïden beïnvloeden iedereen anders, op basis van:

  • de grootte, het gewicht en de gezondheid van de persoon
  • of de persoon eraan gewend is
  • of andere medicijnen/drugs rond dezelfde tijd worden ingenomen
  • de genomen hoeveelheid
  • de sterkte van de drug/medicijn

Over het algemeen kunnen mensen die opioïden gebruiken het volgende ervaren:

  • extreme ontspanning
  • slaperigheid en onhandigheid
  • verwarring, onduidelijke spraak,
  • trage ademhaling en hartslag.

Als een te hoge dosis wordt ingenomen, kan iemand het volgende ervaren:

  • koude, klamme huid
  • trage ademhaling
  • blauwe lippen en vingertoppen
  • in slaap vallen
  • stoppen met ademen

Lange termijn effecten zijn onder meer:

  • verhoogde tolerantie
  • constipatie
  • verslaving
  • schade aan vitale organen zoals de longen, hersenen en hart.

Opioïden combineren met andere producten

De effecten van het nemen van opioïden met andere drugs/medicijnen – inclusief vrij verkrijgbare of voorgeschreven medicijnen – kunnen onvoorspelbaar en gevaarlijk zijn en het volgende veroorzaken: 
Opioïden + alcoholcannabis of benzodiazepines: vertragen de ademhaling en hersenactiviteit, met een verhoogd risico op overdosering als gevolg. 
Opioïden + Crystal Meth, Speed of XTC: enorme belasting van het hart en de nieren, met een verhoogd risico op overdosering.

Gezondheid en veiligheid

Het gebruik van opioïden is waarschijnlijk gevaarlijker wanneer:

  • gebruikt wordt in combinatie met alcohol of andere drugs, in het bijzonder benzodiazepines of andere opiaten. Omdat deze de ademhaling kunnen vertragen en het risico op overdosering verhogen
  • gebruikt tijdens autorijden of het bedienen van machines, omdat het vermogen van een persoon om afstand en ruimte te beoordelen beperkt wordt
  • alleen gebruikt (voor het geval medische hulp vereist is).
  • indien injectienaalden niet steriel zijn

Als jij zelf, of iemand die je kent opioïden gebruikt, kan het een goed idee zijn om eens met je arts te praten over Naloxon. Het medicijn dat een overdosis opioïden omkeert. Je vrienden of familieleden kunnen worden getraind hoe te handelen in geval van nood bij een overdosis.

Als je medicijnen op basis van opioïden krijgt voorgeschreven, vraag dan de arts naar een ‘pijnbeheersplan’ en andere niet-medicatie (zoals fysiotherapie) die je kunt gebruiken om je behandeling aan te vullen.

Tolerantie en verslaving

Het is bekend dat na langdurig gebruik veel drugs afhankelijkheid kunnen veroorzaken. Mensen die een drug regelmatig gebruiken, kunnen verslaving en tolerantie ontwikkelen. Dit betekent dat ze grotere hoeveelheden van de drug moeten nemen voor hetzelfde effect.

Afhankelijkheid van een medicijn kan psychologisch, fysiek of beide zijn. Mensen die afhankelijk zijn van een drug, merken dat het gebruik van drugs veel belangrijker wordt dan andere activiteiten in hun leven. Ze hunkeren naar de drug en vinden het erg moeilijk om te stoppen met het gebruik.

Mensen die psychologisch afhankelijk zijn van drugs, kunnen de drang voelen om te gebruiken wanneer ze zich in een specifieke omgeving bevinden, zoals gezellig met vrienden.


Like it? Share with your friends!

0 Comments